Ocena: 1.5 (2 głosów)

Sytuacja gospodarcza II RP

Na sytuację gospodarczą II RP złożyło się kilka kwestii, które postaram się tutaj przedstawić.

I. Dziedzictwo zaborów
* II Rzeczpospolita była bardzo zróżnicowana gospodarczo.
* Było to oczywiście związane z przynależnością ziem polskich do trzech zaborów, a więc i do trzech różnych systemów gospodarczych.
* Polska była krajem bardzo zacofanym gospodarczo jak i również cywilizacyjnie
* Podstawą gospodarki kraju było rolnictwo
* Społeczeństwo polskie składało się jednak również z wielu przedstawicieli drobnomieszczaństwa oraz inteligencji

II. Problem reformy rolnej
* Polska odziedziczyła po zaborcach złą strukturę rolnictwa.
* Duża liczba gospodarstw małorolnych, które były bardzo nieefektywne, ponieważ chłopi produkowali tylko tyle ile sami potrzebowali
* Powodowało to też sytuację, że chłopi byli w zasadzie samowystarczalni, więc zakupy ograniczali do niezbędnego minimum
* Ponadto istniały w Polsce także ogromne latyfundia, które były całkowicie źle zarządzane
* Wśród chłopów duże poparcie zyskał pomysł parcelacji to znaczy podziału latyfundiów na mniejsze działki, które zostałyby rozdzielone między chłopów mało oraz bezrolnych
* Reformy rolnej domagali się przedstawiciele partii lewicowych i ludowych jako wyraz sprawiedliwości społecznej oraz dziejowej
* Przeciw była za to prawica, która bała się upadku latyfundiów, które dobrze prosperowały, gdyż takie także oczywiście w Polsce międzywojennej istniały
* Zasady reformy rolnej:
* W lipcu 1919r. Sejm Ustawodawczy przyjął uchwałę o reformie rolnej, która zakładała
1. Parcelację gruntów państwowych
2. Przymusowy wykup nadwyżek ziemi (ponad ustawową wielkość)
* 15 lipca 1920r. zostaje przegłosowana uchwała sejmu o wykonywaniu reformy rolnej
1. Wprowadzono ją w czasie wojny z Rosją by chłopi dołączyli do wojska
2. Ustawy jednak faktycznie nie wprowadzono w życie
* 28 grudnia 1925r. - ustawa o reformie rolnej
1. Była ona korzystniejsza dla wielkich gospodarstw, gdyż określała wyższe limity ziemi jaką te gospodarstwa mogły mieć
* Reforma rolna była bardzo skomplikowana i wprowadzano ją w życie bardzo długo
* W efekcie nie doprowadziła jednak do zmian w strukturze własnościowej polskiej wsi

III. Reforma walutowa
* Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości 11 listopada 1918r. w Polsce funkcjonowały waluty państw zaborczych
* W marcu 1920r. wprowadzono więc na terytorium całego kraju jednolity pieniądz w postaci marki polskiej
* Polska zmagała się wtedy z ogromny deficytem budżetowym, który pokrywano dodrukiem pieniądza co powodowało wzrost inflacji
* W styczniu 1924r. minister Władysław Grabski wprowadza nowy polski pieniądz – złotego polskiego, który był równy wartości franka szwajcarskiego.
* Minister wprowadził też bardzo ostre oszczędności, bardzo rygorystyczne zaczęto ściągać podatki
* Nastąpiła stabilizacja gospodarcza
* Obywatel zapłacili jednak za to wysoką cenę w postaci:
* Zwolnień
* Bankructw wielu firm
* Zmniejszeniu płac

IV. Wojna celna
* W 1925r. Niemcy odmówiły importu węgla z Górnego Śląska
* W odpowiedzi Polska ograniczyła import towarów z Niemiec
* Niemcy całkowicie wstrzymały wymianę gospodarczą z Polską
* Liczyli, że to osłabi polską gospodarkę
* Mylili się jednak, gdyż Polacy znaleźli nowe rynki zbytu
1. 1926r. – strajk angielskich górników spowodował, że zaczęła się koniunktura na polski węgiel
* W 1931r. zakończył się spór między Polską i Niemcami, zwany „wojną celną”.
* Polska wyszła z niej obronną ręką, w przeciwieństwie do Niemiec, które ją w pewien sposób odczuły

V. Działalność inwestycyjna
* Polska była bardzo zniszczona po I wojnie światowej, potrzeba było wielu inwestycji by Polska gospodarka zaczęła się rozwijać
* 1924r. – budowa portu w Gdyni
* Zbudowano także kolejowe połączenie Gdyni z Górnym Śląskiem, co umożliwiło eksport węgla za granicę
* 1924-1928 – fabryka samochodów ciężarowych w Czechowicach (dziś Ursus)
* Rozwijano przemysł zbrojeniowy: Warszawa, Radom, Skarżysko, Poznań

VI. Kryzys gospodarczy
* 1924 – pierwsze oznaki Wielkiego Kryzysu w Polsce
* 1930 – następuje apogeum kryzysu
* Spada produkcja
* Masowe zwolnienia
1. Tylko nieliczni dostawali zasiłki
* Bezrobocie na niespotykaną skalę
* Ograniczenie zakupów żywnościowych
* Rolnicy by powetować swoje straty produkują więcej, co powoduje dalsze spadki cen, a więc coraz większe straty
* Na odwrót czynił przemysł, który ograniczał produkcję, zwalniał ludzi, a ceny produktów szły w górę
* Doprowadziło to do efektu: „nożyc cenowych” czyli spadku cen produktów żywnościowych przy jednoczesnym gwałtownym wzroście cen produktów przemysłowych
* 1933r. – państwo Polskie próbuje walczyć z kryzysem
* Oddłużono gospodarstwa rolne
* Organizowano roboty publiczne
* Ożywienie koniunktury
* Działania te nie były jednak ani wystarczające, ani skuteczne
* 1937r. – plan budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP)
* COP leży u rozwidlenia rzek Wisły i Sanu
1. Była to dobra pozycja strategiczna – daleko od Niemców i Rosjan
* Inwestycje:
1. Kombinat metalurgiczny - Stalowa Wola
2. Fabryka opon - Dębica
3. Zakłady lotnicze – Mielec
4. Fabryki broni – Sanok, Radom, Starachowice
5. Fabryka amunicji – Kraśnik
6. Elektrownie wodne – Porąbce (na rzece Soła), Rożnów (na Dunajcu)
7. Gazociągi – Jasło-Mościce, Sędziszów-Starachowice
8. Rurociąg naftowy
9. Drogi
* Choć plan chciano zrealizować w 4 lata, udało się to już w 3
* 1938r. – przedstawiono 15-letni plan perspektywicznego rozwoju gospodarczego kraju
* Nie udało się go zrealizować, gdyż za rok wybuchła II wojna światowa


Efektem tych wszystkich zmian w zakresie gospodarki było jej ożywienie. Były to zmiany dobre, ale na tle Europy i tak byliśmy państwem zacofanym.

TAGI: Sytuacja gospodarcza II RP
DATA MODYFIKACJI: 2009-11-07 18:59:32
DODAŁ: KENARF
AUTOR: Marcin Frank