Ocena: 0 (0 głosów)

,, Bolesław Chrobry, Bolesław Śmiały, Bolesław Krzywousty w dziejach Polski”.

    W poniższym artykule  skupię się na porównaniu polityki wewnętrznej i zagranicznej trzech Bolesławów – królów Polski. Mówiąc o polityce zagranicznej Bolesławów zwraca się uwagę na ich stosunki z Niemcami, Czechami, Węgrami, Rusią, cesarstwem i papiestwem. Polityka wewnętrzna to z kolei troska o państwo objawiająca się w licznych reformach na rzecz organizacji państwa i Kościoła.
       Okres panowania Bolesława Chrobrego( 992-1025)  dla kronikarzy średniowiecznych jawi się jako wiek złoty i dlatego obdarzyli tego, który pierwszą nazwę Polonia wprowadził do annałów i dokumentów średniowiecznej Europy  przydomkiem Wielkim. Sukcesy B. Chrobrego były rezultatem jego ogromnego wysiłku, potrafił on szybko organizować akcje dyplomatyczne i spiski przeciwko cesarzowi w Niemczech.
       Kontynuując rozszerzenie państwa polskiego w 1018 r. na mocy pokoju w Budziszynie po wyczerpującej wojnie z Niemcami  zajął  Misko i Łużyce i Morawy. Wyprawa na Ruś zakończyła  się zdobyciem Grodów Czerwieńskich. Był to rok największych jego sukcesów w polityce zagranicznej. Podczas zjazdu w Gnieźnie  w 1000 r. utworzono odrębną polską prowincję kościelną i trzy biskupstwa w Kołobrzegu, Wrocławiu, oraz  Krakowie.
      Ekspansywna polityka Chrobrego była bardzo kosztowna i wyczerpująca dla systemu skarbowego i  sił zbrojnych. Pomimo doraźnych sukcesów budziła niezadowolenie i wywołała wrogie nastroje na zewnątrz, które nie ułatwiły ułożenia stosunków sąsiedzkich w przyszłości

  
    Ryc. nr 1
    Bolesław Chrobry
    Jan Matejko, Poczet królów polskich
      
      W okresie panowania Bolesława Śmiałego(1058-79) wzmocniła się międzynarodowa pozycja Polski. Był to okres znacznego rozwoju gospodarczego Polski- zaczęto wtedy bić obiegową monetę srebrną jako środek wymiany handlowej. Zajmując zdecydowanie stanowisko antycesarskie wspierał Bolesław obóz antyniemiecki na  Węgrzech, oraz występował przeciwko sprzymierzonym z cesarstwem Czechom, którym przestał uiszczać trybut ze Śląska. Wsparcie jakie udzielał papieżowi Grzegorzowi VII w jego walce z cesarzem Henrykiem IV zaowocowało w postaci restauracji metropolii gnieżnińskiej ( 1075) i jego koronacji na króla ( 24 XII 1076 ).
Polska podczas  panowania Bolesława Śmiałego nie powiększyła się, ani nie pomniejszyła się. Nie nastąpiły zmiany w jej terytorium – obejmowała Mazowsze, Śląsk, Wielkopolskę i  Małopolskę.
      Wzrost władzy centralnej, niezadowolenie z prowadzonej przez niego polityki wewnętrznej i zagranicznej za jego panowania doprowadził do spisku możnych, oraz do skazania na śmierć przez króla – biskupa krakowskiego św. Stanisława. Kres temu świetnemu panowaniu ozdobionego niezależnością kraju i koroną, przyniosły decentralistyczne tendencje możnych, które pogrzebały programy suwerenności kraju.
       Błędy polityczne króla i rosnąca opozycja możnowładztwa przyczyniły się jednak do załamania politycznego państwa polskiego, a korona królewska na przeszło 200 lat przestała być atrybutem władców Polski 
 Ryc. nr 2
 Bolesław Śmiały
 Jan Matejko, Poczet królów polskich.
      
      Okres panowania Bolesława Krzywoustego (1102- 1138) należy do najświetniejszych w dziejach monarchii Piastów. Sławiący jego czyny kronikarz napisał, iż,, żaden wróg takiemu panu nie śmie stawić czoła’’.
Dziś w działaniu Bolesława dostrzegamy nie tylko jego waleczność i niewątpliwy talent strategiczny, lecz także rozwagę , zręczność dyplomatyczną, umiejętność wykorzystywania sytuacji, oraz uparte dążenie do wytyczonego sobie celu. Te cechy charakteru pozwoliły mu na przesunięcie granic Polski daleko na zachód od linii Odry, oraz na utrzymanie niezależności państwa i metropolii kościelnej. W rezultacie wieloletnich walk zdołał Bolesław przyłączyć do Polski  Pomorze Gdańskie i zhołdować Pomorze Zachodnie. Z tego ostatniego złożył cesarzowi hołd lenny w Meseburgu ( 1135 ).
      Konflikt Bolesława z jego bratem Zbigniewem doprowadził do interwencji cesarza na Polskę – doszło wtedy do rozstrzygającej Bitwy pod Głogowem, po której Krzywousty odmówił płacenia trybutu cesarzowi. Dzięki temu wzmacnia się jego pozycja w państwie, a jeszcze bardziej, gdy zacznie opierać się na średnim rycerstwie, aby stworzyć w ten sposób przeciwage dla możnowładztwa. Pod koniec swego panowania Krzywousty napisał testament w 1138 r. dzieląc Polskę pomiędzy swoich synów. Był to w  pewnym stopniu etap rozwojowy Polski, ale doprowadził on do osłabienia Polski od wewnątrz.

Ryc. nr 3
Bolesław Krzywousty
Poczet królów polskich

   Na samym końcu należy zwrócić tutaj uwagę władców na kształtowanie się stosunków dyplomatycznych  z Niemcami, Węgrami, Czechami, Rusią, cesarstwem i papiestwem.
   Jeśli chodzi o :
Stosunki z Niemcami
*B .Chrobry- trzy etapy walk polsko –niemieckich w latach 1002-1018 zakończone podpisaniem pokoju w Budziszynie, na mocy którego Polska otrzymała Misko i Łużyce.
*B. Krzywousty prowadził wojnę z Niemcami 1109

Stosunki z Węgrami:        
* B. Śmiały kilkakrotnie interweniował na Węgrzech, aby obsadzić tam dynastie Arpadów
* B. Krzywousty zawarł sojusz z Węgrami

Stosunki z Czechami
* B. Chrobry w 1003 opanował Pragę, ogłosił się księciem Czech, nie chciał jednak złożyć hołdu królowi niemieckiemu jak to czynili Przemyślidzi co stało się przyczyną wybuchu wojny z Niemcami .
* B. Śmiały walczył z Czechami, przestał płacić Czechom – które było lennem cesarskim daninę, ze Śląska
*B. Krzywousty często interweniował w wewnętrzne sprawy Czech.

Stosunki z Rusią
*B. Chrobry podjął w 1018 r. wyprawę na Ruś, opanował Kijów i pryłaczył do Polski Grody Czerwieńskie
*B. Śmiały dwukrotnie obsadzał tu na tronie swojego wujka
*B. Krzywousty zawarł sojusz z Rusią

Stosunki z cesarstwem to władcy polscy występowali jako wasale cesarza i zobowiązani byli do płacenia trybutu .W 1013 r.  B. Chrobry , a pózniej 1135 r. B. Krzywousty składają hołd lenny cesarzowi.

Stosunki z papiestwem: zawiązał się stosunek zwierzchnictwa papiestwa nad Polska.
Bolesław Krzywousty przeszedł na strone papieża Grzegorza VII, podobnie  Bolesław Śmiały udziela poparcia co przypieczętowało restauracje metropolii gnieżnińskiej i jego szybką koronację.

      Bardzo ważne jest stwierdzenie, że  Bolesław Śmiały i Bolesław Krzywousty za wzór swego działania w kwestii układania stosunków dyplomatycznych  obrali sobie Bolesława Chrobrego.
      
      Jeśli chodzi o politykę wewnętrzną to wszyscy z wymienionych prowadzili politykę w myśl zasad monarchii patrymonialnej, dziedziczna władza i król traktuje państwo jako swoja własność, król jest sędzią , dowódcą wojskowym, mianuje i kontroluje urzędników, zbiera podatki i daniny, tworzy prawo. Wyrok króla jest ostateczny,  początkowo było to prawo nie spisane, dopiero w czasach Krzywoustego prawo zostało spisane. Jeżeli monarcha nie przestrzegał praw to możni mieli prawo do usunięcia go z tronu- tzw. prawo oporu- tak stało się w przypadku B. Śmiałego. Wewnątrz wczesnośredniowiecznego państwa ścierały się wtedy dwa przeciwstawne kierunki prowadzenia polityki –centralizacja i decentralizacja. Ta pierwsza reprezentowana przez monarchę i jego otoczenie służy do czasów Krzywoustego i ma służyć utrzymaniu terytoriów i obrony państwa. Celom centralistycznym służyły objazdy księcia po kraju. Od czasów Krzywoustego dochodzi do centralizacji. Panujący zabiega o poparcie możnowładztwa.
 

TAGI: Bolesławowie
DATA MODYFIKACJI: 2009-11-07 17:05:56
DODAŁ: Konfucjusz
AUTOR: historyczny