Ocena: 2.5 (4 głosów)

,,Mikołaj z Michałowa Pochodzenie, Przodkowie, Kariera Polityczna, oraz Wojskowa”.

    Przedmiotem niniejszego artykułu stało się przedstawienie sylwetki Mikołaja z Michałowa. Mikołaj z Michałowa  przyszedł na świat około 1370 r. w Kurozwękach. Był on synem Krzesława,, Chodacza” z Chodowa ( kasztelana sądeckiego i sandomierskiego, starosty generalnego Wielkopolski i starosty łuckiego) i Małgorzaty, oraz wnukiem Dobiesława- przywódcy panów krakowskich. Z małżeństwa Krzesława i Małgorzaty zrodziło się trzech braci Mikołaja: Jan,  Dobiesław, ( polityk i  podstarosta krakowski) i Henryk. Wujkiem Mikołaja, a z kolei bratem ojca był słynny Zawisza z Kurozwęk.
    Pierwsze wzmianki o Kurozwękach  pochodzą z XIII w., kiedy to Dobiesław z Kurozwęk wybudował drewnianno- murowany zamek, gdzie mieściła się siedziba rodu Kurozwęckich. Legenda z XI w. opowiada, jak nastali tu rycerze z rodu Porajów, herbu Róża. Podczas polowania w puszczy zagubiła się drużyna.  Donośne pianie kura  zaprowadziło ich do chatki zacnego smolarza. Smolarz nakarmił, ugościł czym miał utrudzonych myśliwców, a rycerzowi tak spodobała się ta wyniosła, lesista skała nad szumiącymi borami,  iż miasto postanowił tu założyć, a od wezwania kura Kurozwękami go nazwać.  Nazwa ta będzie pojawiać się już w XIII w, między innymi w roku 1264 w kodeksach małopolskich: Comes Mstigneus de Kuroswansch (czyli Mścigniew z Kurozwęk),u Długosza ... Kreslao de Kurozwanky domyślać się należy - Krzesława z Kurozwęk. Małopolska Rodzina Kurozwęckich pochodziła z rodu Porajów- Różyców.
    Jakie miał pochodzenie ród Porajów – założycieli Kurozwęk.  Wszystko zaczęło się od Biskupa praskiego  - Wojciecha. Czesi wymordowali cały jego ród. Papież zażądał od Wojciecha powrotu do Pragi, albo wyjazdu na misję do pogan. Wojciech wybiera to drugie - jedzie do Prus przez Polskę. Na dworze Bolesława Chrobrego syna Mieczysława, służbę sprawował jedyny ocalony, szósty z braci rodzonych Wojciecha - imieniem Poraj.  Gdy ginie Św. Wojciech, Bolesław ofiaruje jego bratu Porajowi ziemie w Królestwie Polskim, oraz umieszcza go w rycerskim poczcie szlachty polskiej. Długosz pisze - ...Ma ten ród za godło różę białą w czerwonym polu, a Poraj za miano. Herb Poraj należy do herbu typu obrazkowych. Herb ten przedstawia białą róże w czerwonym polu. Herbowa róża ma 5 płatków, złote dno z listkami między płatkami. Jest tam hełm z laborami z czerwonym pokryciem i srebrnym podbiciem. W klejnocie nad hełmem w koronie znajduje się taka sama róża.

Ryc. nr 1
Herb Poraj

    Kurozwęccy odgrywali znaczną rolę w gronie doradców królewskich. Protoplastą rodu był Zawisza z Dąbrowy Zielonej- wojewoda sieradzki, który wszedł w grono doradców króla Władysława Łokietka. Jego syn Czestek niewykluczone jest ,iż brał udział w zajmowaniu przez Łokietka uprzednio utraconych ziem. Obok Kazimierza Wielkiego wyrośli wybitni przodkowie Mikołaja: Dobiesław z Kurozwęk i jego dwaj synowie - Krzesław i Zawisza. Kanclerz Zawisza, wojewoda krakowski Dobiesław i kasztelan sądecki Krzesław przebywali u boku Elżbiety Łokietkównej. Rządy Ludwika Andegaweńskiego to dla rodziny Kurozwęckich szczyt kariery politycznej, oraz czas systematycznego awansu. Wpłynęła na to w dużym stopniu popierana przez nich polityka Andegawenów, byli wręcz ich poplecznikami i gorliwie realizowali ich plany. Panowanie Ludwika w Polsce doprowadziło rodzinę Kurozwęckich na szczyty drabiny społecznej i politycznej. Pełnili oni maksimum władzy, stając się rządcami Królestwa. Ponadto osiągnęli najwyższe wpływy w państwie.
    Dobiesław  należał do osób, które miały ogromny wpływ na politykę państwa w XIV. Towarzyszył on królowej Elżbiecie Łokietkównej przy objeździe najważniejszych miast wielkopolskich, jako wojewoda krakowski.  Po śmierci Kazimierza Wielkiego  przeprowadził unieważnienie nadań monarchy, w tym m.in. dla Kaźka słupskiego.  Posiadał zaufanie Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Łokietkównej – jego matki. Stał się głową stronnictwa andegaweńskiego w Polsce. Razem ze swymi synami prowadził działania mające zapewnić zgodę na sukcesję po Ludwiku jego córek. Po śmierci Elżbiety wyznaczony został w 1380 r. przez Ludwika w skład 4 osobowego kolegium rządzącego Polską w imieniu króla. Ponadto przeciwstawił się objęciu władzy w Polsce przez Zygmunta Luksemburczyka, a następnie Wilhelma popierając na tron polski Władysława Jagiełłę. Latem 1384 witał przybywającą królową Jadwigę W sierpniu dzięki jego energicznej postawie udało się przepędzić z Wawelu  narzeczonego Jadwigi księcia Wilhelma Habsburga, W 1385 roku przyczynił się do zawarcia związku małżeńskiego Jadwigi Andegaweńskiej z Władysławem II Jagiełłą. Był jedynym z inicjatorów unii polsko-litewskiej zawartej w Krewię w 1385 roku i przejęcia przez Polskę Rusi Halickiej w 1387 roku. W 1387 r. brał udział razem z synem Krzesławem w wyprawie na Ruś Halicką, aby ją rewindykować spod panowania węgierskiego.
    Zawisza  z Kurozwęk, kanclerz i biskup krakowski, regent vicekról. Zawisza zaangażował się w działalność publiczną dworu królowej Elżbiety Łokietkównej. Brał on bezpośredni udział  w sporządzeniu jej dokumentów, oraz towarzyszył jej w wyprawach, oraz posiedzeniach kapituły krakowskiej. Ponadto początkowo pełnił funkcję podkanclerzego Królestwa Polskiego, następnie archidiakona krakowskiego. W 1374 r. został mianowany na stanowisko podkanclerzego. Zawisza awansował na stanowisko bardzo odpowiedzialne i obiecujące ze względu na bliski dostęp do Ludwika Węgierskiego. Z chwilą objęcia tego stanowiska Zawisza w imieniu króla redagował wszelkie dokumenty, które wychodziły z imieniu króla. Wśród tych dokumentów znalazły się tajne wchodzące w skład dokumentów wagi państwowej.
Zawisza znał je  wszystkie, a objęta przez niego funkcja dawała mu szczególną wiedzę na temat spraw politycznych państwa, niekiedy brał nawet udział w jej kreowaniu. I tak w 1374 r. stał się on merytorycznym twórcą przywileju koszyckiego.  Zyskał tym uznanie i tytuł polityka dalekowzrocznego i dbającego o interes państwa. Doskonale orientował się w sprawach politycznych kraju, ponadto okazał się on dobrym negocjatorem i potwierdził, iż jest on człowiekiem, któremu można powierzyć trudne sprawy wagi państwowej. W 1380 r. został wybrany  na stanowisko nowego biskupa krakowskiego. Zawisza doskonale nadawał się na to stanowisko ze względu na wierne orędowanie sprawy sukcesji w myśl dynastii andegaweńskiej. W 1380 r. wszedł obok Dobiesława i wojewody kaliskiego Sędziwója z Szubina jako supremus consiliarius do czteroosobowego kolegium rządzącego państwem. W 1381 r. stanął  na czele vicariusr regni poloniae stając się zastępcą  króla polskiego na okres opuszczenia kraju przez Elżbietę Łokietkównę. Stał się głównym redaktorem przywileju koszyckiego, oraz przyczynił się do uznania w Polsce sukcesji córek Ludwika Węgierskiego- Marii i Jadwigi.  Dzięki staraniom Zawiszy w 1381 r. Ludwik wydał przywilej dla duchowieństwa, zawierający podobnie jak u szlachty wolności podatkowe.
Śmierć Zawiszy  w 1382 r. – chyba najbardziej wybitnej osobowości w rodzinie Kurozwęckich była poważną stratą dla całej rodziny. Jego śmierć oznaczała dla rodziny utratę ważnej pozycji w aparacie władzy państwowej, jak i kościelnej. Ponadto śmierć króla Ludwika Węgierskiego  w 1382 r.  zapoczątkowała nowy etap zmagań o utraconą pozycję w gronie elity rządzącej.


Ryc. nr 1
Tablica genealogiczna rodu Kurozwęckich
Autor tablicy W.R. Brociek

      Mikołaj z Michałowa okazał się godnym następcą swojego dziadka Dobiesława. Rozpoczynając swą karierę polityczną od kasztelani wojnickiej doszedł w 1430 r. do kasztelani krakowskiej.
W 1399 Mikołaj z Michałowa zostaje   kasztelanem  wojnickim. Tym samym rośnie jego znaczenie przy boku króla, spada z kolei jego znaczenie w zarządzie terytorialnym państwa. Kasztelan wojnicki w XIV w.  jest zaliczany do kasztelanów większych, którzy zasiadają  na krzesłach, a nie na prostych ławach i zostaje mu wyznaczone 4 miejsce w senacie.
    W kolejnych latach objął następujące funkcje:

W 1410 r. wojewoda sandomierski  
1410-1418. starosta sieradzki
1418-1431. starosta krakowski
1432-1438 starosta krakowski
 W 1430 r. kasztelan krakowski

      Mikołaj z Michałowa zaufany współpracownik Władysława Jagiełły, uczestniczył przy podpisywaniu wielu aktów państwowych ponadto honorowy rycerz eskorty, obok Jana z Tarnowa świadek przysięgi oczyszczającej królowej Zofii.
W 1410 r.  został powołany do ścisłej rady wojennej.  Król Władysław Jagiełło mianował Mikołaja, na stanowisko swego najbliższego  doradcy. Rada dbała o sprawy woskowe i polityczne. Zastanawiała się którędy ma być prowadzone wojsko, gdzie mają powstać nowe obozy, oraz miała dbać o dostarczanie żywności, wody do picia i opału. Rada miała wyręczać króla. Podczas wojny polsko-krzyżackiej razem z innymi doradcami zadecydowano, o dalszym przebiegu walki, postanowiono obejść Drwęcę od zachodu i maszerować dalej na Malbork i Działdowo.
Następnie około 1411 r.  Mikołaj z Michałowa dowodził pocztem królewskim
Następnie w 1427 r. został posłem do wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Ulrlicha von Jungingena.  W kolejnych latach 1434-1438 został opiekunem Królestwa Polskiego w ziemi krakowskiej, później w 1438 r. podpisał konfederację korczyńska przy królu.
    Z Roczników Jana Długosza dowiadujemy się, iż Mikołaj brał udział w Bitwie pod Grunwaldem. W bitwie tej uczestniczyło 50 chorągwi pełnych doświadczonych i znakomitych rycerzy. Dwudziestą dziewiątą chorągwią dowodził wojewoda sandomierski  Mikołaj z Michałowa Herbu Poraj.
W 1431 r. wyznaczony został przez króla na jednego z dowódców wyprawy przeciw Swirdygielle, a już w roku 1433 był dowódcą wyprawy przeciw Krzyżakom na Pomorze.
Jako  Hetman  w wojnie z Krzyżakami dowodził w zastępstwie Jagiełły pospolitym ruszeniem Małopolski i Wielkopolski, oraz zaciężnymi wojskami husyckimi w 1433 r.
1 września 1433 r. na Biskupiej Górce w Gdańsku założył  obóz, którym dowodził, jako kasztelan krakowski, razem z wojskami sprzymierzonych husytów.
 

TAGI: Mikołaj z Michałowa
DATA MODYFIKACJI: 2009-11-07 17:09:42
DODAŁ: Konfucjusz
AUTOR: historyczny